Waaruit bestaat deze kennis-special?

Voor deze kennis-special heeft Augeo uitgebreid literatuuronderzoek gedaan naar de rol van sociale steun in het leven en de ontwikkeling van kinderen. Deze inzichten zijn aangevuld met ervaringen van jongeren, ouders, professionals en steunfiguren. Je leest wat sociale steun is, waarom deze steun belangrijk is voor kinderen en gezinnen en hoe steunende relaties kunnen bijdragen aan veiligheid, welzijn en ontwikkeling. Ook ontdek je wat jij kunt doen om steun te bieden, bestaande relaties te versterken en een steunend netwerk te organiseren. Ieder hoofdstuk bevat praktische handvatten die je kunt gebruiken in je eigen werk. Bij ieder hoofdstuk vind je een overzicht van de belangrijkste geraadpleegde literatuur.

Veerkracht is het vermogen om na tegenslag en ingrijpende ervaringen terug te veren, goed te functioneren op allerlei gebieden en door te groeien. Veerkracht is geen vaststaande eigenschap waarmee je wel of niet geboren wordt: het is een dynamisch proces dat zich in de tijd kan ontwikkelen. Verschillende factoren dragen bij aan veerkracht. Sociale steun vanuit de omgeving is er een van. Daarnaast helpt sociale steun kinderen bij het ontwikkelen van vaardigheden die veerkracht versterken die meer binnen het individu liggen. Denk aan het reguleren van je emoties, het kweken van zelfvertrouwen en coping.

Eerder publiceerde Augeo een kennis-special over deze veerkrachtversterkende vaardigheden.

Lees ook dit uitgebreide artikel over de (interne) elementen van veerkracht in het wetenschappelijke tijdschrift Jeugd in Ontwikkeling.

Veerkracht en sociale steun
Jared (ouder):

Voor mij is sociale steun: Mensen die er voor je zijn als je iemand nodig hebt. Voor een praatje, een wandeling, of iemand die even een boodschap voor je haalt als het je zelf even niet lukt. Je hoeft niet iedereen het hele verhaal te vertellen, maar dat het genoeg is als je aangeeft dat je even iets of iemand nodig hebt. En dat is dan natuurlijk wederkerig.’

Brian:

‘Wat voor een professional misschien een klein gebaar leek, kon voor mij het verschil maken tussen alleen zijn en me gesteund voelen.’

Ook jij kunt sociale steun voor kinderen en gezinnen versterken, vanuit de rol die je in hun leven hebt. Soms door zelf betrouwbaar en betrokken te zijn: door te luisteren, afspraken na te komen en te laten merken dat je beschikbaar bent. Soms door samen met een kind en het gezin te onderzoeken wie steun kan bieden en hoe zij het contact met die persoon kunnen versterken. En soms door familieleden, vrienden, buren of andere steunfiguren actief te betrekken en met hen te bespreken wat zij voor het kind kunnen betekenen. Zo help je een netwerk op te bouwen waarop een kind en gezin ook kunnen terugvallen wanneer de professionele hulp is afgerond.

Sociale steun, ook wel informele steun genoemd, is daarmee een belangrijke basis. Sociale relaties maken deel uit van het dagelijks leven van kinderen en blijven vaak bestaan wanneer hulpverlening stopt. Een steunend netwerk kan kinderen langdurig houvast bieden, helpen omgaan met tegenslagen en steun bieden op momenten dat professionele hulp niet beschikbaar is.

Die steun kan van allerlei mensen komen: een familielid, vriend, leerkracht, sportcoach, buur of een andere volwassene die het kind vertrouwt. Steunende relaties helpen kinderen om zich veilig te voelen, met tegenslag om te gaan en zich verder te ontwikkelen, dat weten we al tientallen jaren vanuit onderzoek. Al in de jaren ’90 ontdekte ontwikkelingspsycholoog Emmy Werner hoe belangrijk betrouwbare volwassenen zijn in het leven van kinderen. Zij volgde kinderen die onder moeilijke omstandigheden opgroeiden langdurig. Opvallend was dat een deel van deze kinderen zich ondanks de risico's goed bleef ontwikkelen. Deze kinderen hadden één belangrijke beschermende factor gemeen: zij konden terugvallen op ten minste één betrouwbare volwassene. Iemand die aandacht gaf, steun bood en vertrouwen in hen had.

inleiding

Langdurige houvast door steun

‘Er is iemand die naar mij luistert, mij begrijpt en er voor mij is.’ Voor een kind kan dat hét verschil maken. Kinderen ontwikkelen zich beter wanneer ze ervaren dat er mensen zijn die betrouwbaar, voorspelbaar en beschikbaar zijn. Dat geldt voor alle kinderen, maar is extra belangrijk voor kinderen die opgroeien met veel stress en onveiligheid. Juist dan kan sociale steun van anderen een kind helpen zich veiliger te voelen, vertrouwen op te bouwen en zich verder te ontwikkelen.

Voor deze kennis-special heeft Augeo uitgebreid literatuuronderzoek gedaan naar de rol van sociale steun in het leven en de ontwikkeling van kinderen. Deze inzichten zijn aangevuld met ervaringen van jongeren, ouders, professionals en steunfiguren. Je leest wat sociale steun is, waarom deze steun belangrijk is voor kinderen en gezinnen en hoe steunende relaties kunnen bijdragen aan veiligheid, welzijn en ontwikkeling. Ook ontdek je wat jij kunt doen om steun te bieden, bestaande relaties te versterken en een steunend netwerk te organiseren. Ieder hoofdstuk bevat praktische handvatten die je kunt gebruiken in je eigen werk. Bij ieder hoofdstuk vind je een overzicht van de belangrijkste geraadpleegde literatuur.

Veerkracht is het vermogen om na tegenslag en ingrijpende ervaringen terug te veren, goed te functioneren op allerlei gebieden en door te groeien. Veerkracht is geen vaststaande eigenschap waarmee je wel of niet geboren wordt: het is een dynamisch proces dat zich in de tijd kan ontwikkelen. Verschillende factoren dragen bij aan veerkracht. Sociale steun vanuit de omgeving is er een van. Daarnaast helpt sociale steun kinderen bij het ontwikkelen van vaardigheden die veerkracht versterken die meer binnen het individu liggen. Denk aan het reguleren van je emoties, het kweken van zelfvertrouwen en coping.

Eerder publiceerde Augeo een kennis-special over deze veerkrachtversterkende vaardigheden.

Lees ook dit uitgebreide artikel over de (interne) elementen van veerkracht in het wetenschappelijke tijdschrift Jeugd in Ontwikkeling.

Veerkracht en sociale steun

Ook jij kunt sociale steun voor kinderen en gezinnen versterken, vanuit de rol die je in hun leven hebt. Soms door zelf betrouwbaar en betrokken te zijn: door te luisteren, afspraken na te komen en te laten merken dat je beschikbaar bent. Soms door samen met een kind en het gezin te onderzoeken wie steun kan bieden en hoe zij het contact met die persoon kunnen versterken. En soms door familieleden, vrienden, buren of andere steunfiguren actief te betrekken en met hen te bespreken wat zij voor het kind kunnen betekenen. Zo help je een netwerk op te bouwen waarop een kind en gezin ook kunnen terugvallen wanneer de professionele hulp is afgerond.

Brian:

‘Wat voor een professional misschien een klein gebaar leek, kon voor mij het verschil maken tussen alleen zijn en me gesteund voelen.’

Sociale steun, ook wel informele steun genoemd, is daarmee een belangrijke basis. Sociale relaties maken deel uit van het dagelijks leven van kinderen en blijven vaak bestaan wanneer hulpverlening stopt. Een steunend netwerk kan kinderen langdurig houvast bieden, helpen omgaan met tegenslagen en steun bieden op momenten dat professionele hulp niet beschikbaar is.

deel dit artikel

Die steun kan van allerlei mensen komen: een familielid, vriend, leerkracht, sportcoach, buur of een andere volwassene die het kind vertrouwt. Steunende relaties helpen kinderen om zich veilig te voelen, met tegenslag om te gaan en zich verder te ontwikkelen, dat weten we al tientallen jaren vanuit onderzoek. Al in de jaren ’90 ontdekte ontwikkelingspsycholoog Emmy Werner hoe belangrijk betrouwbare volwassenen zijn in het leven van kinderen. Zij volgde kinderen die onder moeilijke omstandigheden opgroeiden langdurig. Opvallend was dat een deel van deze kinderen zich ondanks de risico's goed bleef ontwikkelen. Deze kinderen hadden één belangrijke beschermende factor gemeen: zij konden terugvallen op ten minste één betrouwbare volwassene. Iemand die aandacht gaf, steun bood en vertrouwen in hen had.

Jared (ouder):

Voor mij is sociale steun: Mensen die er voor je zijn als je iemand nodig hebt. Voor een praatje, een wandeling, of iemand die even een boodschap voor je haalt als het je zelf even niet lukt. Je hoeft niet iedereen het hele verhaal te vertellen, maar dat het genoeg is als je aangeeft dat je even iets of iemand nodig hebt. En dat is dan natuurlijk wederkerig.’

Waaruit bestaat deze kennis-special?

‘Er is iemand die naar mij luistert, mij begrijpt en er voor mij is.’ Voor een kind kan dat hét verschil maken. Kinderen ontwikkelen zich beter wanneer ze ervaren dat er mensen zijn die betrouwbaar, voorspelbaar en beschikbaar zijn. Dat geldt voor alle kinderen, maar is extra belangrijk voor kinderen die opgroeien met veel stress en onveiligheid. Juist dan kan sociale steun van anderen een kind helpen zich veiliger te voelen, vertrouwen op te bouwen en zich verder te ontwikkelen.

Langdurige houvast door steun

inleiding